Sjaak van der Velden - Eigengereid Historicus
Mijn Blog

De Bloednacht van Kattenburg


Op 5 oktober, een van de vermoedelijk laatste mooie dagen van 2014, mocht ik namens het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis een groep mensen rondleiden door de Amsterdamse wijk Kattenburg. De bedoeling was om te laten zien welke herinneringen daar nog bestaan aan de Bloednacht van Kattenburg.  Wie Kattenburg enigszins kent, zal begrijpen dat het niet meevalt om in deze nieuwbouwwijk (waarvan de gammele straten in de jaren zestig en zeventig ten prooi vielen aan de slopershamer) iets te vinden uit die tijd. Maar goed, er worden historische rondleidingen gegeven in de binnensteden van Rotterdam en Warschau (en wie weet Almere) dus het moest te doen zijn. Alvorens te gaan wandelen kregen de plm. 25 aanwezigen door het IISG een kopje koffie met appelgebak aangeboden in café Daan & Daan aan het Kattenburgerplein. Dat gaf mij de gelegenheid om aan de hand van een korte serie afbeeldingen uit de collectie van het instituut  het verhaal van die bloednacht te vertellen.

Wat was er aan de hand in die nacht van 5 op 6 juli 1911? Kattenburg, een stuk van het IJ dat in de zeventiende eeuw is gedempt ten behoeve van de scheepsbouw, staat als buurt al lange tijd bekend als een roerig stukje Amsterdam. De bevolking keerde zich in de achttiende eeuw bijvoorbeeld tegen de stadsregenten wat ze de geuzennaam ‘Bijltjes’ opleverde. Die naam had uiteraard van doen met het gereedschap dat de scheepsbouwers gebruikten in deze tijd toen de schepen nog alle van hout waren. Ook in de negentiende eeuw was de buurt het toneel van stakingen zoals die van de scheepstimmerlieden in 1869 en een aantal werklozenprotesten. Deze sociale conflicten hadden te maken met de achteruitgang van de traditionele scheepsbouw. De buurt veranderde daardoor van sociale samenstelling in de laatste helft van die eeuw. De vaklieden die een schip wisten te bouwen, maakten meer en meer plaats voor zeelieden en havenarbeiders, aanmerkelijk lager geschoolde mensen en voor ongeveer de helft afkomstig van buiten Amsterdam. Er bleef trouwens wel scheepsbouw bestaan op de Oostelijke Eilanden Wittenburg en vooral Oostenburg, maar dat betrof de bouw van ijzeren en later stalen schepen. De mensen die daar emplooi vonden, woonden echter meestal in andere buurten zoals de nieuw aangelegde Czaar Peterbuurt. De Eilanden raakten in deze tijd ook nog eens overbevolkt. Van ruim 12.000 bewoners in 1869 groeide het aantal mensen tot ruim 31.000 dertig jaar later. Nieuwe huizen werden in die jaren nauwelijks gebouwd dus we kunnen wel nagaan hoe de leefomstandigheden verslechterden voor de bewoners van vooral Kattenburg waar de meeste mensen woonden.    

Om te begrijpen hoe Kattenburg tot de bloednacht kwam, is het van belang eerst de achtergrond van dat bloedbad te schetsen. Omdat zeelieden op een internationale arbeidsmarkt opereren, waren vakbonden er al vroeg van overtuigd dat ze moesten proberen een internationale loonstandaard voor elkaar te krijgen. Vrij snel na de oprichting van de International Transportworkers Federation (ITF) in 1896 gingen er stemmen op dat daaraan moest worden gewerkt. Op een conferentie in 1908 suggereerde de internationale voorman Havelock Wilson dat die eis aan de reders moest worden gesteld en dat er anders een staking zou komen. Het duurde nog enkele jaren maar in 1910 vond men dat het zover was. De bonden stuurden de eisen aan de reders en als er geen gehoor aan zou worden gegeven, dan zou er een internationale staking van zeelieden beginnen. Dat is trouwens de tweede bijzonderheid van hoe zeelieden functioneren op de arbeidsmarkt. Niet allen concurreren ze op internationaal niveau met elkaar; ze mogen ook geen van allen staken. Het is overal verboden om het werk aan boord neer te leggen, dat werd en wordt gezien als muiterij (zij het dan dat het tegenwoordig wel mag als het schip in een haven ligt). Zeelieden sluiten een contract voor iedere vaart en als hun handtekening eronder staat dan zijn ze ‘aangemonsterd’ en is de kapitein een soort God aan boord. Bij een zeeliedenstaking weigeren de stakers dus eigenlijk om aan te monsteren.  

In de aanloop naar de staking die stond gepland voor 14 juni 1911, haakte een aantal landen af. In Duitsland sloten de bonden een naar hun zeggen goed contract met de reders en in Zweden en Noorwegen durfde de vakbeweging het conflict niet aan. Maar Nederland, België, Engeland en de VS zouden het toneel worden van een nog nooit vertoond internationaal arbeidsconflict. De vakbeweging van zeelieden in Nederland was verdeeld. In Rotterdam had je de Volharding die meer op de NVV lijn zat van proberen er het beste van te maken. In Amsterdam waren de zeelieden lid van de Algemeene Nederlandsche Zeeemansbond (ANZ). De ANZ volgde meer de NAS-lijn waarbij door felle, uitbreidende acties snel het kapitalisme omver zou worden gegooid. De ANZ was als enige lid van de ITF waardoor de Rotterdamse bond niet op de hoogte werd gesteld van de laatste besluiten en pas in tweede instantie aan de actie mee kon doen. Maar uiteindelijk begonnen de zeelieden van beide steden op 14 juni aan de aanmonsterstaking. De Amsterdamse bond wilde de strijd fel voeren en stuurde ook aan op uitbreiding naar andere delen van de vervoerssector. Wat ook gebeurde toen de havenarbeiders zich twaalf dagen later bij het conflict aansloten. Uit solidariteit maar ook met eigen eisen. Er kwamen onderkruipers uit alle windstreken. Uit Duitsland, uit Groningen, Volendam en China; de rederijen haalden ze overal vandaan om de voortgang van het bedrijf zeker te stellen. Dat lukte ook aardig getuige het feit dat de meeste schepen ondanks de staking uitvoeren. Rond de rellen trad de overheid hard op want zoals nog steeds gezegd wordt: zonder transport staat alles stil. En dat moet voorkomen worden. Kwam dat even goed uit, Kattenburg ligt naast een marine complex waar ook mariniers gelegerd waren. Dus nu de nood aan de man was, kwamen die het terrein af en posteerden zich dreigend tegenover de stakende zeelieden en hun aanhang. In de nacht van 5 op 6 juli werd er flink geschoten waarbij havenarbeider Johannes Homma zo ernstig werd gewond dat hij in het ziekenhuis overleed. Bloed kleefde aan de straten van Kattenburg, de Bloednacht. Ondanks het felle verzet van de Kattenburgers legden de een na de ander het hoofd in de schoot. Eerst gingen de havenarbeiders en vervolgens op 10 augustus de zeelieden weer aan het werk. Hun stakingen waren volledig verloren. In Rotterdam was de afloop anders. De bond daar sloot al na twee weken een compromis met de reders, de lonen gingen omhoog en er kwam een heuse cao. Een collectief contract dat in later jaren maatgevend werd ook voor de Amsterdamse rederijen zodat de zeelieden daar alsnog ook hun loonsverhoging kregen.  

Veertig jaar na de staking schreef volksschrijver Jan Mens een roman over de zeeliedenstaking van 1911 waarin hij alle tegenstellingen voorbij liet komen. Die tussen reders en zeelieden, onderkruipers en stakers, gematigden en revolutionairen, stakers en politieagenten/mariniers. En met deze roman begonnen wij op 5 oktober onze wandeling over de eilanden. Op de Oesjesduiker (toen brug) mijmerde de hoofdpersoon van het boek, Jan Goedvolk, in 1911 over een andere wereld. Hoe de slechte leefomstandigheden konden veranderen als iedereen maar het werk neer zou leggen en de arbeiders gezamenlijk strijd zouden voeren. Daarna liepen we door naar Oostenburg waar de poort van de Nederlandsche Scheepsbouw Maatschappij uit 1896 nog staat tegenover het huis aan de Conradstraat waar delen van de film Ciske de Rat zijn opgenomen. Via de geklonken Werkspoorbrug, de Ezelsbrug en de Jan Witheijnstraat (de reder die zijn naam aan Wittenburg gaf) liepen we terug naar Kattenburg. Daar herinnert niets meer aan het buurtje waar Homma aan zijn einde kwam. Het Mariniersplein bestaat niet meer en de straten Kleine en Grote Kattenburgerstraat zijn opgegaan in de racebaan die nu als Kattenburgerstraat door het leven gaat. Maar er valt tijdens zo’n wandeling toch een hoop te vertellen en te mijmeren. Teruggekomen op het Kattenburgerplein voor café Daan & Daan eindigde de wandeling bij de putdeksels die daar de herinnering levend houden aan het roerige verleden van Kattenburg. Een van die deksels vertelt het verhaal van de Bloednacht.






15 Reacties op De Bloednacht van Kattenburg:

Comments RSS
alfred lagerweij on woensdag 8 oktober 2014 23:48
Ha Sjaak, Prachtig en ook interessant stuk werk! Sterk nog verder aan en versterk opnieuw de sportclub, maar in je eigen tempo.
Reageren op een reactie


Titia Koerten on dinsdag 14 oktober 2014 12:01
Goede heldere informatie. Vooral over de achtergronden van de staking. Maar Johannes Homma is volgens mij niet overleden aan zijn verwondingen. Ik kom berichtjes tegen uit kranten als de Telegraaf en Het Volk waarin wordt geschreven dat hij hersteld naar huis is gekeerd. Er was ook gesteggel over het geld dat voor het gezin Homma was ingezameld. Homma wilde de NAS niet steunen o.i.d. en de NAS wilde hem van de lijst met slachtoffers afhalen. Het geld is uiteindelijk wel aan hem uitgekeerd.
Reageren op een reactie


custom essay on maandag 13 juni 2016 8:56
Thanks for posting. Photos are amazing! I appreciate your posts and how they are connected with history!
Reageren op een reactie


Arie on vrijdag 25 mei 2018 8:25
Klopt, in De Waarheid van 10-06-1955 vertelt medestaker Gerrit Schiltmeyer: 'Homma heeft na die dag nooit meer kunnen werken. Hij was levenslang invalide!'
Reageren op een reactie
 
Arie on vrijdag 25 mei 2018 8:42
PS - Homma op 76-jarige leeftijd met foto en stakingsherinneringen 1954 in De Waarheid: https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010370100:mpeg21:a0037


Kees Leseman on zaterdag 28 juli 2018 19:28
De beeldvorming van de gebeurtenissen in die nacht is niet altijd correct. Dat is in de latere Kattenburgse boekjes van Kruizinga en Heijdra ook het geval, waardoor een misverstand in stand wordt gehouden. J. Homma werd zwaargewond in de buik en niet gedood, dus de opmerking van Titia is terecht. Homma kreeg later een vergoeding van de gemeente en Arie verwijst daarnaar in zijn eerste reactie. Zijn tweede artikelverwijzing betreft een andere J. Homma, de broer van het slachtoffer.
Reageren op een reactie
 
Sjaak on zondag 29 juli 2018 12:16
Dank voor de reacties. Dat Homma het nacht heeft overleefd is me van verschillende kanten duidelijk geworden. Ik zal zien dat ik het bericht kan veranderen.


Spradling on maandag 22 oktober 2018 16:32
I have been surfing on-line greater than 3 hours these days, yet I never found any attention-grabbing article like yours. It is pretty worth enough for me. Personally, if all webmasters and bloggers made good content as you probably did, the net will be much more useful than ever before. There is certainly a great deal to find out about this subject. I really like all the points you made. Howdy! This post couldn’t be written any better! Going through this post reminds me of my previous roommate! He always kept preaching about this. I’ll send this information to him. Pretty sure he’s going to have a very good read. Thank you for sharing! http://foxnews.co.uk/
Reageren op een reactie


Ricketts on woensdag 31 oktober 2018 21:49
quel signe astrologique en mai astrologie poisson ascendant lion signes astrologiques compatibles avec le taureau le caractere du signe astrologique lion signe du zodiaque 29 octobre signe astrologique chinois lapin de terre signe astrologique homme balance et femme capricorne 10 juin signe zodiaque astrologie prenom amour astrologie femme poisson homme sagittaire profil astrologique lion ascendant balance symbole serpent astrologie chinoise astrologie gemeaux aujourd hui l'astrologie en islam astrologie chinoise buffle de feu mars en maison 5 astrologique signe astrologique cochon d or compatibilite amoureuse ou amicale entre les signes du zodiaque quel est le meilleur signe astrologique pour une femme poisson quel est mon signe astrologique azteque signe astrologique dune personne nee le 14 juillet signe astrologique chinois tigre femme symbole signe astrologique capricorne saturne en sagittaire astrologie signe astrologique belier vierge astrologie homme scorpion et femme balance signe zodiaque 20 septembre signe astrologique femme balance homme belier ne le 19 juin signe astrologique astrologie sexe verseau astrologie amour serpent d eau astrologie chinoise signification compatibilite signe astrologique sagittaire cancer signe astrologique 17 fevrier quel signe astrologique 8 septembre signe astrologique japonais calculer quel signe astrologique le 15 septembre signe astrologique femme lion homme scorpion explication tirage roue astrologique nouveau signe astrologique lion mon ascendant astrologique signe astrologique homme gemeaux et femme sagittaire 21 avril quel signe astrologique signe astrologique pour le 18 septembre concordance amoureuse signe astrologique signe astrologique ascendant lion astrologie gemeaux aujourd hui astrologie les signes qui s accordent astrologie en ligne theme astral cours d astrologie gratuit signe astrologique lion ascendant signification signe astrologique chinois dragon https://www.leach.club/signification-des-signes-astrologiques-scorpion.htm signe astrologique scorpion compatibilite https://www.leach.club/trouver-son-ascendant-astrologique-femme.htm 20 mai signe astrologique https://www.leach.club/signe-astrologique-amour-cancer.htm 15 decembre signe astrologique https://www.leach.club/astrologie-poisson-demain.htm astrologie mondiale pays https://www.leach.club/compatibilite-signe-astrologique-scorpion.htm signe astrologique d une personne nee le 14 juillet https://www.leach.club/quest-ce-que-le-descendant-en-astrologie.htm calcul ascendant astrologique https://www.leach.club/compatibilite-astrologique-cancer-verseau.htm signe astrologique gemeaux ascendant vierge https://www.leach.club/ascendant-astrologie-pour-homme.htm signe zodiaque et date de naissance https://www.leach.club/compatibilite-astrologie-celte.htm octobre signe astrologique balance https://www.leach.club/balance-signe-astrologique-amour.htm signe astrologique indien kenya https://www.leach.club/quel-est-mon-signe-astrologique-arabe.htm signe astrologique pour le mois de decembre https://www.leach.club/traits-de-caractere-signe-astrologique.htm signe astrologique poissons ascendant cancer https://www.leach.club/compatibilite-entre-signes-astrologiques.htm signe astrologique belier avec vierge https://www.leach.club/signe-astrologique-caractere-poisson.htm ne le 26 juin signe astrologique https://www.leach.club/compatibilite-amoureuse-astrologique-ascendant.htm astrologie compatibilite amitie https://www.leach.club/pierres-precieuses-et-signes-astrologiques.htm formation astrologie pole emploi https://www.leach.club/astrologie-chinoise-cheval-de-feu.htm signe astrologique chinois dragon de metal https://www.leach.club/signe-astrologique-celtique-animal.htm astrologie femme scorpion ascendant balance https://www.leach.club/quel-est-le-signe-astrologique-du-9-novembre.htm signe astrologique de la main https://www.leach.club/signe-astrologique-28-mai.htm signe astrologique scorpion femme compatibilite https://www.leach.club/quel-signe-astrologique-2-mai.htm definition signe astrologique verseau https://www.leach.club/ne-22-novembre-signe-astrologique.htm gemeau astrologie numero de chance https://www.leach.club/quels-sont-les-signes-astrologiques-les-plus-gentils.htm signe astrologique date 16 juin https://www.leach.club/noeud-nord-en-maison-5-astrologique.htm vierge signe astrologique compatibilite https://www.leach.club/sagittaire-astrologie-date.htm signe astrologique du mois de novembre
Reageren op een reactie


Blanchette on donderdag 1 november 2018 20:46
porr chat youtube porr dejting ludvika dejting tibro snuff porr dejting jarna porr jonkoping dejting appar for aldre dejting astorp fittor porr prutt porr dejting karlskrona porr sundsvall porr malmo dejting sex dejting stromstad dejtingsajt for nordar fuck porr dejting online seriosa dejtingsidor gratis amina axelsson porr dejting soderhamn erotisk porr elise porr engelsk porr fap porr porr stora brost dejting knivsta rolig porr erotic porr dejting kil dejting sandviken natdejting spela in porr dejtar online porr dejting stromstad dejting jonkoping grupp porr dejtingsidor omdomen gratis porr sidor dejtingsidor flashback porr dejting skoghall laila bagge porr skansk porr porr med djur gratis porr mobil dejting appar gratis gratis italiensk porr italiensk porr dejting lindsdal https://www.syreeta.space/grov-porr.html gratis porr milf https://www.syreeta.space/kina-porr.html skandinavisk porr https://www.syreeta.space/live-porr.html finsk porr https://www.syreeta.space/bra-svensk-porr.html kajsa lotta porr https://www.syreeta.space/aldre-kvinnor-porr.html basta dejtingsajten akademiker https://www.syreeta.space/dejting-loddekopinge.html internet porr https://www.syreeta.space/gay-dating-apps-sweden.html klassisk svensk porr https://www.syreeta.space/polsk-porr.html dejting taby https://www.syreeta.space/dejtingsida.html gratis svensk porr https://www.syreeta.space/dejting-lulea.html gratis porr trekant https://www.syreeta.space/swingers-porr.html porr med aldre https://www.syreeta.space/kvinnor-porr.html dejting osby https://www.syreeta.space/helt-gratis-online-dating.html dejtingsida for singelforaldrar https://www.syreeta.space/dejting-varnamo.html gratis sex dejting https://www.syreeta.space/dejting-sala.html hitta porr https://www.syreeta.space/kat-porr.html dejting kristinehamn https://www.syreeta.space/porr-leksaker.html dejtingsida for singelforaldrar https://www.syreeta.space/usa-porr.html porr amator gratis https://www.syreeta.space/dejting-gavle.html natdejting bedragare https://www.syreeta.space/gratis-porr-trekant.html family guy porr https://www.syreeta.space/dejtingsajter.html svensk privat porr https://www.syreeta.space/dejting-bankeryd.html dejting skanor med falsterbo https://www.syreeta.space/porr-bajs.html dejtingsidor betyg https://www.syreeta.space/basta-dejtingsajten.html dejting filipstad https://www.syreeta.space/gratis-svensk-porr-film.html dejtingsida 50
Reageren op een reactie


Nemeth on vrijdag 2 november 2018 3:02
porno gratis espanola porno trio casero sexo sin compromisos casting porno en castellano videos porno gey gratis droga del sexo jovenes teniendo sexo porno star espanolas sexo espanol duro a las mujeres les gusta el sexo juegos de sexo para parejas sexo gratis vigo descargar porno gay paginas de videos pornos shakira porno despedida soltera sexo dog porno sexo duro sexo erotico para mujeres peliculas porno gratis incesto sexo gay leon videos porno sexo anal actrices porno hd porno hardcore porno gratis con abuelas sexo xxx videos gratis sexo por wasap gratis sexos porno hentay porno descargas gratis porno natalia sanchez sexo videos porno sexo extremo vidios porno lesvianas como descargar videos porno videos porno guarros sexo con negras porno viejas espanolas mujeres haciendo el sexo playas con sexo porno cocina sexo gratis zaragoza sexo esporadico tenerife chicas sexo zaragoza pagina para tener sexo sasha gray porno sexo gratis en manresa sexo con trans peliculas porno de lesbianas gratis sexo lesbiano sexo incestos cancer en el sexo riesgos sexo anal https://www.salas.space/sexo-sin-coito.html sexo yecla https://www.salas.space/comic-porno-de-american-dad.html videos porno caseros espanol https://www.salas.space/porno-por-el-culo.html videos pornos gey https://www.salas.space/porno-gratis-con-gordas.html famosas pilladas porno https://www.salas.space/porno-castellano.html vidos porno gratis https://www.salas.space/peliculas-de-amor-y-sexo.html sexo gratis trios https://www.salas.space/descargar-porno-torrent.html porno doble penetracion https://www.salas.space/videos-sexo-para-chicas.html videos sexo por dinero https://www.salas.space/actrices-porno-milf.html sexo gratis por telefono https://www.salas.space/video-sexo-anal-primera-vez.html videos porno miley cyrus https://www.salas.space/sexo-borracho.html videos porno comic https://www.salas.space/porno-lesbianas-amateur.html ver peliculas gratis pornograficas https://www.salas.space/sexo-citas.html sexo gratis madura https://www.salas.space/sexo-cine-espanol.html sexo parejas espanolas https://www.salas.space/algeciras-sexo.html sexo en bormujos https://www.salas.space/sexo-en-valencia-gratis.html sexo lesbico gratis https://www.salas.space/como-descargar-videos-porno.html video porno de torbe https://www.salas.space/videos-sexo-amater-gratis.html tantra sexo https://www.salas.space/porno-casting-espanol.html sexo por webcam https://www.salas.space/fotos-sexo-amater.html porno video gay https://www.salas.space/sexo-lesbico-real.html sexo real video https://www.salas.space/casting-pornos.html porno clasico frances https://www.salas.space/sexo-entre-parejas.html videos pornos en espanol https://www.salas.space/peliculas-porno-duro-gratis.html hermanas del sexo https://www.salas.space/chat-de-sexo-gratis-con-cam.html videos gratis de porno duro
Reageren op een reactie


Ricketson on vrijdag 2 november 2018 10:07
tirage tarot serieux et fiable tarot sentimental du jour tarot amoureux du jour gratuit carte tarot le pape en amour tarot hindou signification tirage tarot belline tarot gratuit amour oui non tirage des tarots gratuits carte 5 du tarot signification arcane 25 tarot tirage tarot vie amoureuse ton avenir selon le tarot divinatoire cartomancie gratuite tirage tarot gratuit mon avenir arcane du tarot le pape tirage des tarots gratuit et immediat association etoile soleil tarot tarot de marseille travail tarot amoureux du jour tirage tarot amour gratuit sans inscription tirage tarot amour gratuit feminin tarot lhermite et la mort le bateleur lhermite tarot tirage tarot travail gratuit et immediat tarot avenir tirage carte tarot gratuit immediat tirage du grand tarot persan tarot hindou amour tarot tirage gratuit belline tarot croix celtique gratuit le tarot egyptien tirage oracle et tarot gratuit tirage tarot marseille prenom tarots travail gratuit tarot tirage en ligne tarot divinatoire en direct tarot amour perception tarot divinatoire cartomancie croisee tirage tarot belline gratuit ligne tout tarot tirage tarot gratuit tarot enligne tirage tarot instantanee gratuit tarot journalier lecture tarot divinatoire tirage tarot avenir sentimental gratuit lire le tarot divinatoire tarot reponse oui non tarot imperatrice et diable tirage tarot persan tirage tarot gratuite en ligne tirage tarot gratuit pour sante tarot signification tirage tarot sante https://www.hensley.space/tarot-indien-gratuit.htm tarot feminin gratuit https://www.hensley.space/tirage-du-tarot-oui-ou-non-gratuit.htm tarot sante avenir https://www.hensley.space/tirage-du-tarot-en-ligne.htm tarot du jour finance https://www.hensley.space/tarot-amour-verite.htm tarot force et jugement https://www.hensley.space/tarot-amour-3-jours.htm tarot du mois https://www.hensley.space/tarot-grossesse-ligne-gratuit.htm tarot belline et ge gratuit https://www.hensley.space/tirage-carte-tarot-avenir-gratuit.htm combinaison tarot limperatrice https://www.hensley.space/tarot-amour-gratuit-cartomancie.htm tarot russe https://www.hensley.space/tarot-amour-3-jours.htm tirage gratuit tarot travail https://www.hensley.space/tarots-persans-gratuits.htm tarot sante https://www.hensley.space/tarot-marseille-gratuit-gitane.htm tarot amour journalier https://www.hensley.space/tirage-tarot-gratuit-immediat-par-tchat.htm tarot egyptien tirage en croix https://www.hensley.space/tarots-divinatoires-gratuits-travail.htm signification carte tarot l hermite https://www.hensley.space/tarot-gratuit-du-jour-belier.htm tirage tarot amour pour homme https://www.hensley.space/tarot-tzigane-russe.htm tarot en ligne gratuit sans abonnement https://www.hensley.space/voyance-gratuite-tarot-argent.htm tarot justice et ermite https://www.hensley.space/tirage-carte-tarot-zen.htm tarot divinatoire signification https://www.hensley.space/tirage-tarot-en-ligne-fiable.htm jeux tarot voyance gratuit https://www.hensley.space/lermite-tarot.htm tirage tarot gratuitement https://www.hensley.space/tirage-du-tarot-de-marseille-gratuit-amour.htm tirage tarot croix celtique https://www.hensley.space/tarot-signification-le-pape.htm signification carte tarot la mort en amour https://www.hensley.space/tarot-gratuit-du-oui-non.htm tirage serieux tarot marseille https://www.hensley.space/tarot-divinatoire-celibataire.htm tarot de marseille en ligne https://www.hensley.space/tarots-gratuits-amour-en-ligne.htm tarot pense t il a moi https://www.hensley.space/tirage-carte-tarot-tzigane.htm voyance gratuite tarot
Reageren op een reactie


Harris on dinsdag 27 november 2018 16:31
plan cul st brieuc plan cul le moule plan cul plougastel daoulas annonce plan cul angers plan cul arcueil plan cul eu plan cul dans le 03 vieille cherche plan cul plan cul landivisiau plan cul entre pote plan cul a longwy plan cul aquitaine plan cul herblay histoire plan cul rencontre plan cul cougar plan cul sur macon plan cul ardeche plan cul valras plan cul avon cherche plan de cul plan cul poilue plan cul dans la manche numero de telephone pour plan cul plan cul saran plan cul a tarbes plan cul a creil hotel plan cul plan cul chateaubriant plan cul saint leu plan cul le pradet plan cul rosny sous bois plan cul 38 plan cul dans le cher plan cul chateau gontier plan cul aquitaine plan cul paris 10 plan cul 39 rennes plan cul plan cul massage plan cul francheville plan cul caussade rencontre plan cul plan cul charente plan cul a moulins plan cul tournefeuille site plan cul 100 gratuit plan cul saint hilaire de riez plan cul le port plan cul 976 plan cul gay haute savoie plan cul lhay les roses plan cul jonzac https://www.marg.space/plan-cul-trav-paris.htm plan cul amatrice https://www.marg.space/sexto-plan-cul.htm plan cul yerres https://www.marg.space/plan-cul-meurthe-et-moselle.htm plan cul verneuil sur avre https://www.marg.space/plan-cul-saint-dizier.htm plan cul le port https://www.marg.space/meilleur-site-pour-plan-cul.htm plan cul castanet tolosan https://www.marg.space/plan-cul-dans-le-22.htm plan cul dans le 02 https://www.marg.space/plan-cul-pays-basque.htm plan cul thiais https://www.marg.space/plan-cul-croissy-sur-seine.htm plan cul avec https://www.marg.space/plan-cul-neufchateau.htm plan cul a chatellerault https://www.marg.space/comment-plan-cul.htm hotel plan cul https://www.marg.space/plan-cul-saint-ave.htm plan cul bonneuil sur marne https://www.marg.space/plan-cul-berre-l-etang.htm video amateur plan cul https://www.marg.space/plan-cul-gratuit-morbihan.htm plan cul a cambrai https://www.marg.space/nouvelle-application-plan-cul.htm plan cul carrieres sous poissy https://www.marg.space/plan-cul-paris-15.htm plan cul gay basse normandie https://www.marg.space/comment-savoir-si-c-est-un-plan-cul.htm forum plan cul paris https://www.marg.space/femme-black-plan-cul.htm plan de cul a paris https://www.marg.space/plan-cul-bras-panon.htm plan cul colmar https://www.marg.space/plan-cul-en-vendee.htm plan cul valreas https://www.marg.space/plan-cul-telephone.htm plan cul gaillac https://www.marg.space/plan-cul-asnieres.htm plan cul saint fargeau ponthierry https://www.marg.space/jeune-plan-cul.htm plan cul a strasbourg https://www.marg.space/annonce-pour-plan-cul.htm plan cul sur whatsapp https://www.marg.space/plan-cul-paris-14.htm plan cul frejus https://www.marg.space/plan-cul-rixheim.htm plan cul a proximite
Reageren op een reactie


Bage on dinsdag 27 november 2018 22:19
chat sexo valencia sexo en navarra porno arab gratis escenas porno juego de tronos escenas de sexo chica busca sexo gratis porno gore las mejores corridas porno relatis porno videos sexo en playa sexo gratis alcala de henares sexo comic porno gay mulatos fotos de porno sexo squirt porno frances gratis porno con mujeres mayores petardas pornos peliculas porno espanol completas madres japonesas porno tebeos porno porno casero en espana porno muy duro porno gordas hd sexo en despedida de soltera videos porno de kim kardashian cine porno italiano sexo tres cantos animacion porno porno webcam videos famosas porno porno naruto videos de pornograficos porno gordita sexo cams gratis minecraft porno escenas porno paginas porno maduras sexo real gratis sexo totalmente gratis porno de colegialas porno de mujeres mayores quiero porno sexo extremo anal escenas de sexo en peliculas espanolas como hacer sexo 100 sexo escenas de sexo famosas filme porno onlain sexo en bcn web cam gratis porno sexo mujeres gratis https://www.ossie.club/porno-xxx-rubias.htm sexo hd espanol https://www.ossie.club/porno-de-famosas.htm porno maduras trios https://www.ossie.club/sexo-light.htm cine con sexo explicito https://www.ossie.club/pasion-y-sexo.htm actrices porno sin maquillaje https://www.ossie.club/sexo-tantrico-posturas.htm videos sexo porno https://www.ossie.club/sexo-gratis-a-coruna.htm sexo vieja https://www.ossie.club/porno-con-torbe.htm sexo duro con viejas https://www.ossie.club/sexo-en-la-ciudad.htm porno de maduritas https://www.ossie.club/porno-espanol-antiguo.htm piliculas porno gratis https://www.ossie.club/sexo-con-hermafroditas.htm videos porno gratis de madres https://www.ossie.club/porno-brenda-cerda.htm videos porno divertidos https://www.ossie.club/video-porno-despedida-de-soltera.htm sexo cadiz https://www.ossie.club/sexo-con-mirones.htm videos sexo anal casero https://www.ossie.club/videos-pornos-de-lesbianas-gratis.htm chicas desnudas sexo https://www.ossie.club/porno-cenicienta.htm sexo suave para mujeres https://www.ossie.club/videos-pornos-viejas.htm relatos pornos https://www.ossie.club/sexo-con-mi-padre.htm sexo gratis bilbao https://www.ossie.club/porno-casero-espanola.htm chica sexo sevilla https://www.ossie.club/sexo-en-vivo-gratis.htm fotos porno gordas https://www.ossie.club/trios-caseros-porno.htm sexo anal orgasmo https://www.ossie.club/sexo-oral-consejos.htm dibujos porno en espanol https://www.ossie.club/yotube-sexo-anal.htm sexo xxx gratis https://www.ossie.club/las-mejores-peliculas-porno.htm porno gratis pilladas https://www.ossie.club/vidios-porno-espanol.htm sexo en puertollano https://www.ossie.club/sexo-manga-gratis.htm imagenes porno hd
Reageren op een reactie


Higgins on woensdag 28 november 2018 6:22
dejtingsida sverige dejting motala dejtingsida svensk bog porr ben 10 porr kinesisk porr basta dejting sajter porr porr bajs porr fap dejta ukrainska tjejer natdejting porr i stockholm brudar porr svensk porr flashback dejting ludvika skon porr porr knulla mogen svensk porr erotic porr dejtingsajter gratis traffa singlar pa natet internet porr dejting borlange porr xxx dejtingsajter omdome svensk amator porr porr tv basta svenska dejtingsajten sanna porr dejting jordbro porr fri brost porr bra dejtingsajter free hd porr svensk lesbisk porr porr 24 skansk porr internet porr dejtingsajter omdomen sm porr dejting almhult dagens porr dejting stockholm cats porr svensk gay porr malmo porr porr med mogna damer porr live svenska porr bloggar seriosa dejtingsidor gratis dejting taby https://www.tasia.space/hard-porr.htm dagens porr https://www.tasia.space/dejting-mjolby.htm hitta porr https://www.tasia.space/bilder-porr.htm dejting surahammar https://www.tasia.space/gratis-porr-6.htm titta pa gratis porr https://www.tasia.space/dejting-eksjo.htm dejting fagersta https://www.tasia.space/dejting-ostersund.htm dejting ekero https://www.tasia.space/skansk-porr.htm skansk porr https://www.tasia.space/youtube-porr.htm porr online https://www.tasia.space/porr-fap.htm dejtingapp med bankid https://www.tasia.space/kuk-porr.htm singel dejting https://www.tasia.space/hitta-porr.htm natdejting tips fragor https://www.tasia.space/dejting-akersberga.htm avatar porr https://www.tasia.space/free-hd-porr.htm dejting molnlycke https://www.tasia.space/porr-erotik.htm beroende av porr https://www.tasia.space/porr-tuttar.htm dejting ljusdal https://www.tasia.space/amator-svensk-porr.htm carolina gynning porr https://www.tasia.space/porr-shemale.htm basta dejtingsajten akademiker https://www.tasia.space/sverige-porr.htm dejting gustavsberg https://www.tasia.space/dejtingsida-vill-ha-barn.htm dejting bjarred https://www.tasia.space/dejting-vissla.htm dejta online gratis https://www.tasia.space/dejting-astorp.htm rumpa porr https://www.tasia.space/svenska-gratis-dejtingsajter.htm dejting knivsta https://www.tasia.space/dejting-kavlinge.htm dejting sajter https://www.tasia.space/porr-med-gamla.htm porr bdsm https://www.tasia.space/film-porr.htm dejting laholm
Reageren op een reactie

Voeg een reactie toe:

Je naam:
E-mailadres: (vereist)
Website:
Reactie:
Maak je tekst groter, vetgedrukt, schuingedrukt en meer met HTML tags. Zo werkt het.
Post Comment
RSS

Recente posts

Vijf dagen in Turijn voor de wetenschap
Schuld en Boete
De toekomst van de CAO, bekeken vanuit het verleden.
Een dag als docent naar Trento
De Bloednacht van Kattenburg

Categorieën

Vragen van deze tijd
Mogelijk gemaakt door

Website Builder
mogelijk gemaakt
door Vistaprint